Deprem Terimleri
Sözlüğü
Deprem raporlarında ve haberlerde sıkça duyduğunuz teknik terimlerin ne anlama geldiğini basit ve anlaşılır bir dille öğrenin.
Artçı Deprem (Aftershock)
Ana depremden sonra, hasarlı kayaçların yerine oturma sürecinde meydana gelen, ana şoktan daha küçük sarsıntılardır. Büyük depremlerden sonra aylar hatta yıllar sürebilir.
Büyüklük (Magnitude)
Deprem sırasında açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür. Sismograflar tarafından ölçülür ve Richter ölçeği (ML) veya Moment Magnitüdü (Mw) ile ifade edilir. Depremin merkezine olan uzaklığa göre değişmez.
Derinlik (Odak Derinliği)
Yerin içinde deprem enerjisinin açığa çıktığı nokta (hiposantr) ile yeryüzü (episantr) arasındaki mesafedir. Türkiye'deki depremler genellikle sığ (0-60 km) depremlerdir ve yüzeyde daha yıkıcı olurlar.
Diri Fay (Aktif Fay)
Son 11.000 yıl (Holosen dönemi) içerisinde hareket etmiş ve gelecekte de deprem üretme potansiyeli olan kırıklardır.
Episantr (Dış Merkez)
Odak noktasının (hiposantr) tam üzerinde, yeryüzündeki en yakın noktadır. Depremin en şiddetli hissedildiği ve hasarın en yoğun olduğu bölgedir.
Fay (Fault)
Yer kabuğundaki kayaçların, tektonik kuvvetler etkisiyle kırılarak birbirine göre yer değiştirdiği düzlemdir. Hareket türüne göre Normal, Ters ve Doğrultu Atımlı (Yanal) olarak sınıflandırılır.
Hiposantr (İç Merkez)
Yerin derinliklerinde depremin başladığı, enerjinin ilk açığa çıktığı odak noktasıdır.
İvme (Acceleration)
Deprem dalgalarının zemin üzerinde yarattığı hızlanma değeridir (PGA). Binalara etki eden yatay yükü belirleyen temel faktördür. Yerçekimi ivmesi (g) cinsinden ifade edilir.
Mikro Bölgeleme
Bir yerleşim alanının deprem, heyelan, sıvılaşma gibi doğal afet tehlikelerine göre küçük parçalara ayrılarak detaylı analiz edilmesidir.
Öncü Deprem (Foreshock)
Büyük bir depremden önce, aynı bölgede meydana gelen daha küçük sarsıntılardır. Her depremin öncüsü olmaz, ancak olduğunda ana şokun habercisi olabilir.
Sıvılaşma (Liquefaction)
Suya doymuş kumlu ve gevşek zeminlerin, deprem sarsıntısı sırasında katı özelliğini kaybederek sıvı gibi davranması olayıdır. Binaların zemine batmasına veya yan yatmasına neden olur.
Şiddet (Intensity)
Depremin yeryüzündeki yapılar, doğa ve insanlar üzerindeki etkisinin ölçüsüdür. Gözleme dayalıdır (Mercalli ölçeği) ve bölgeden bölgeye değişir. Büyüklük ile karıştırılmamalıdır.
Tsunami
Deniz tabanında meydana gelen deprem, heyelan veya volkanik patlamalar sonucu oluşan dev dalgalardır. Marmara Denizi'nde de heyelan kaynaklı tsunami tehlikesi bulunmaktadır.
Zemin Büyütmesi (Amplifikasyon)
Deprem dalgalarının yumuşak (alüvyon) zeminlerden geçerken genliğinin artması ve sarsıntının yüzeyde daha şiddetli hissedilmesi olayıdır.
⚠ Yasal Uyarı: Bu sayfadaki tüm bilgiler yapay zeka tarafından üretilmiş tahmini verilerdir. Resmi bir rapor, mühendislik analizi veya zemin etüdü yerine geçmez. Kesin bilgi için yetkili kurumlara ve lisanslı mühendislere başvurunuz.